SaaS bouwen: van MVP tot schaal.

Het begint niet bij code

De meeste mislukte SaaS-producten falen niet door slechte techniek. Ze falen omdat er geen markt voor was. Voordat je ook maar een regel code schrijft, moet je drie dingen weten: wie je klant is, welk probleem je oplost, en of die klant bereid is om ervoor te betalen.

Dat klinkt als open deuren, maar de praktijk laat iets anders zien. Founders zijn vaak zo verliefd op hun idee dat ze maanden bouwen aan iets waar niemand om heeft gevraagd. De oplossing: praat eerst met potentiele klanten. Niet met vrienden die beleefd knikken, maar met mensen die het probleem daadwerkelijk hebben. Vraag niet of ze je product zouden gebruiken — vraag hoe ze het probleem nu oplossen en wat dat ze kost.

De meeste SaaS-producten falen niet door slechte techniek. Ze falen omdat niemand erom gevraagd heeft.

Je MVP definiëren

MVP staat voor Minimum Viable Product, maar de nadruk moet liggen op "minimum". Het doel van een MVP is niet om een compleet product te lanceren. Het doel is om zo snel mogelijk te valideren of je aannames kloppen.

Wat hoort er in een MVP?

Alleen de kern van je waardepropositie. Stel: je bouwt een projectmanagementtool voor aannemers. Je MVP bevat misschien:

• Projecten aanmaken en beheren
• Taken toewijzen aan teamleden
• Basisauthenticatie (inloggen, registreren)
• Een simpele dashboard-weergave

Wat sla je over?

• Rapportages en analytics
• Integraties met derden
• Geavanceerde rechtenstructuur
• Een mobiele app
• Multi-language support
• Een volledig geautomatiseerde onboarding

Het is verleidelijk om alles te bouwen. Doe het niet. Elke feature die je toevoegt aan je MVP is een feature die je moet ontwerpen, bouwen, testen en onderhouden — terwijl je nog niet eens weet of het basisidee werkt. Een goede MVP bouw je in 6-12 weken, niet in 6 maanden.

Een MVP is geen halfbakken product. Het is het kleinst mogelijke product waarmee je bewijst dat je idee werkt.

De juiste technische basis

De technische keuzes die je maakt, draag je jaren met je mee. Kies verkeerd en je betaalt er maandelijks voor in ontwikkelsnelheid en onderhoudskosten. Maar overdrijf het ook niet: voor 90% van de SaaS-producten is de bewezen keuze de beste keuze.

Waar je op moet letten:

• Bewezen technologie; kies een framework en taal met een groot ecosysteem, actieve community en bewezen track record. Geen experimenten met je eerste product.
• Schaalbaarheid; je database en hosting moeten meegroeien zonder dat je alles opnieuw hoeft te bouwen.
• Snelheid van ontwikkeling; hoe sneller je features kunt opleveren, hoe eerder je kunt testen of je product aanslaat.
• Beschikbaar talent; kies technologie waar voldoende developers voor beschikbaar zijn, zodat je niet afhankelijk bent van één persoon.

Vermijd de verleiding om de nieuwste technologie te kiezen alleen omdat het hip is. Focus op wat bewezen werkt en voeg complexiteit pas toe wanneer het nodig is.

Multi-tenancy vanaf dag één

Als je een SaaS bouwt, heb je meerdere klanten die dezelfde applicatie gebruiken. Hoe je die klantdata scheidt, is een architectuurkeuze die je vroeg moet maken. Later migreren is duur en risicovol.

De drie modellen:

• Shared database, shared schema: Alle klanten in dezelfde tabellen met een tenant_id kolom. Simpel, goedkoop, maar kwetsbaarder voor data-leaks als je niet oplet.
• Shared database, separate schema: Elke klant krijgt een eigen database-schema binnen dezelfde database. Goede balans tussen isolatie en kosten. Werkt uitstekend met PostgreSQL.
• Separate databases: Elke klant een eigen database. Maximale isolatie, maar complexer in beheer en duurder. Vaak pas nodig bij enterprise-klanten met strenge compliance-eisen.

Voor de meeste startende SaaS-producten adviseren wij het tweede model: separate schema's in PostgreSQL. Het geeft je goede isolatie zonder de operationele overhead van honderden losse databases.

Pricing en billing integreren

Pricing is geen afterthought. Het is een kernonderdeel van je product dat je businessmodel direct beinvloedt. Toch zien we vaak dat het als laatste wordt aangepakt.

Kies je pricing-model vroeg

De gangbare modellen:

• Flat-rate: Eén prijs per maand. Simpel, makkelijk te communiceren, maar laat geld liggen bij grote klanten.
• Per-seat: Prijs per gebruiker. Schaalt mee met de organisatie van je klant. Goed te voorspellen.
• Usage-based: Betalen naar gebruik (API-calls, opslag, transacties). Lage drempel, maar lastiger te voorspellen voor zowel jou als je klant.
• Tiered: Pakketten (Starter, Pro, Enterprise) met verschillende feature-sets. Het meest voorkomend en vaak het meest effectief.

Billing-integratie

Gebruik Stripe of Mollie voor je betalingen. Bouw het niet zelf. Stripe heeft uitstekende ondersteuning voor subscriptions, proefperiodes, metered billing, facturen en belastingberekeningen. De integratie kost je een paar dagen; het zelf bouwen kost je maanden en levert nooit dezelfde betrouwbaarheid op.

Integreer billing vroeg in je development-cyclus. Niet pas als je live gaat, maar zodra je een werkend product hebt. Je wilt dat je betalingsflows net zo goed getest zijn als je kernfunctionaliteit.

Onboarding die converteert

De eerste vijf minuten na registratie bepalen of een gebruiker blijft of vertrekt. Slechte onboarding is de nummer-één-reden voor churn bij SaaS-producten. Goede onboarding is niet een slideshow met screenshots. Het is de gebruiker zo snel mogelijk naar hun "aha-moment" brengen — het punt waarop ze de waarde van je product ervaren.

Praktische tips:

• Vraag bij registratie alleen wat strikt noodzakelijk is. Naam, email, wachtwoord. De rest komt later.
• Bied een guided setup die de gebruiker door de eerste essentiële stappen leidt.
• Gebruik lege states effectief — een lege pagina is een gemiste kans. Toon voorbeelddata of duidelijke call-to-actions.
• Stuur een slimme email-sequence die afhaakt waar de gebruiker in het product is gebleven.
• Meet waar gebruikers afhaken en optimaliseer die stappen continu.

Metrics die ertoe doen

Als je SaaS draait, moet je weten hoe het ervoor staat. Niet met buikgevoel, maar met harde cijfers. Dit zijn de metrics die je vanaf dag één moet bijhouden:

• MRR (Monthly Recurring Revenue): Je maandelijkse terugkerende omzet. Het hart van je SaaS-business. Splits dit uit in new MRR, expansion MRR, contraction MRR en churned MRR.
• Churn rate: Het percentage klanten dat opzegt per maand. Onder de 5% is goed, onder de 2% is uitstekend. Elke procent churn die je verlaagt heeft een enorm compounding effect.
• LTV (Lifetime Value): Hoeveel een klant gemiddeld oplevert over de gehele looptijd. Dit moet minimaal 3x je CAC (Customer Acquisition Cost) zijn.
• Activation rate: Het percentage registraties dat daadwerkelijk actief wordt. Hier meet je de effectiviteit van je onboarding.
• NRR (Net Revenue Retention): Houd je meer dan 100% van je bestaande omzet vast? Dan groei je zelfs zonder nieuwe klanten.

Schalen: wanneer en hoe

Schalen is geen doel op zich. Het is een reactie op groei. Te vroeg schalen (meer servers, meer features, meer teamleden) is een van de meest voorkomende doodsoorzaken van startups. Je schaalt pas wanneer je product-market fit hebt bewezen — wanneer klanten consistent binnenkomen, blijven en bereid zijn te betalen.

Te vroeg schalen is net zo gevaarlijk als niet kunnen schalen. Groei pas als je weet dat je product werkt.

Infrastructuur schalen

Begin simpel. Een enkele server met Laravel Forge is genoeg voor honderden gebruikers. Pas wanneer je performance-problemen ervaart, schaal je op. De volgorde is meestal: database-optimalisatie, caching (Redis), CDN voor assets, en pas daarna meer servers of serverless met Vapor.

Features schalen

Na je MVP komt de vraag: wat bouwen we als volgende? Laat dat bepalen door je klanten en je data, niet door je onderbuikgevoel. Kijk naar welke features het meest gevraagd worden, welke features correleren met retentie, en wat je churn veroorzaakt.

De roadmap in het kort

1. Valideer — Praat met klanten, test je aannames, verzamel pre-orders of letters of intent.
2. Bouw je MVP — 6-12 weken, alleen de kern, met solide technische fundamenten.
3. Lanceer en meet — Ga live met een kleine groep early adopters. Meet alles.
4. Itereer — Verbeter op basis van echte feedback en data. Pas je product en pricing aan.
5. Schaal — Pas wanneer je product-market fit hebt, investeer je in groei.

Het bouwen van een succesvolle SaaS is een marathon, geen sprint. De technische keuzes die je in het begin maakt — je architectuur, je tech stack, je multi-tenancy model — bepalen hoe snel en soepel je later kunt groeien. Investeer daar de tijd in, maar besteed niet maanden aan perfectie voordat je je eerste klant hebt gesproken.