Low-code platformen: de verborgen kosten van 'eenvoud'.

De belofte klinkt perfect

Low-code en no-code platformen beloven dat je zonder programmeerkennis software kunt bouwen. Sleep wat blokken, klik wat opties aan en je hebt een werkend product. Webflow voor websites, Bubble voor webapplicaties, OutSystems voor enterprise-toepassingen, Mendix voor bedrijfsprocessen; de keuze is enorm.

En eerlijk: voor bepaalde situaties werken ze uitstekend. Een simpele landingspagina in Webflow? Prima. Een prototype om je idee te testen? Kan heel nuttig zijn. Maar zodra je deze tools inzet als basis voor je bedrijfskritische software, loop je tegen problemen aan die je in de verkoopbrochure niet terugvindt.

Vendor lock-in: de gouden kooi

Dit is het grootste en meest onderschatte risico van low-code platformen. Alles wat je bouwt, bestaat alleen binnen het ecosysteem van de leverancier. Je kunt je Webflow-site niet exporteren naar een andere hosting. Je kunt je Bubble-applicatie niet overzetten naar een eigen server. Je bent volledig afhankelijk van één partij.

Concreet betekent dat:

• Je data zit vast — Veel platformen maken het bewust lastig om je data te exporteren. En zelfs als het kan, is de structuur zo verweven met het platform dat je er weinig mee kunt buiten die omgeving.
• Je logica is niet overdraagbaar — De workflows, automatiseringen en bedrijfsregels die je hebt gebouwd, bestaan alleen als configuratie binnen het platform. Dat is geen code die je ergens anders kunt draaien.
• De leverancier bepaalt je toekomst — Verdubbelen ze de prijs? Je kunt niet weg. Schappen ze een functie? Pech gehad. Gaan ze failliet? Dan verdwijnt je hele applicatie.
• Geen onderhandelingspositie — Hoe meer je hebt gebouwd op het platform, hoe afhankelijker je bent. De leverancier weet dat. En handelt daarnaar.

Vendor lock-in is geen bijwerking van low-code platformen. Het is het verdienmodel.

De licentiekosten tikken door

Low-code platformen werken vrijwel altijd met maandelijkse of jaarlijkse licenties. En die kosten groeien mee; niet alleen met je gebruik, maar met je afhankelijkheid.

Webflow

Begint betaalbaar, maar zodra je meerdere sites beheert, CMS-functionaliteit nodig hebt of e-commerce wilt, zit je al snel op honderden euro's per maand. Per site. Vermenigvuldig dat met een paar projecten en je bent jaarlijks duizenden euro's kwijt aan een tool die je niet kunt verlaten.

Bubble

Het gratis plan is bewust beperkt. Zodra je serieus bouwt, heb je het Professional- of Production-plan nodig. Reken op €100 tot €500 per maand, afhankelijk van je gebruik. En dan komen de workload units: bij piekbelasting betaal je extra. Je kosten zijn onvoorspelbaar.

OutSystems en Mendix

De enterprise-spelers rekenen licenties per gebruiker, per applicatie of per omgeving. Bedragen van €50.000 tot €200.000 per jaar zijn geen uitzondering. En die contracten hebben een opzegtermijn die je dwingt om jaren vooruit te committeren.

Retool, Appsmith en vergelijkbare tools

Interne tools bouwen zonder code klinkt aantrekkelijk. Maar per-user pricing van €10 tot €50 per gebruiker per maand loopt snel op. Twintig medewerkers betekent al €200 tot €1.000 per maand; voor een intern dashboard.

Bij al deze platformen geldt: de kosten stoppen nooit. Bij maatwerk software betaal je een eenmalige ontwikkelinvestering plus onderhoud. Bij low-code betaal je elke maand opnieuw voor het recht om je eigen werk te gebruiken.

De technische beperkingen

Low-code platformen zijn ontworpen voor de 80% die standaard is. Maar het zijn juist de laatste 20%; de dingen die jouw organisatie uniek maken; waar je tegenaan loopt.

• Schaalbaarheid — Veel low-code platformen draaien op gedeelde infrastructuur. Bij groei in gebruikers of data loop je tegen performance-limieten aan die je niet zelf kunt oplossen.
• Complexe integraties — Een simpele API-koppeling lukt meestal wel. Maar complexe integraties met legacy-systemen, realtime synchronisatie of custom authenticatie zijn vaak onmogelijk of extreem omslachtig.
• Security en compliance — Je hebt beperkt zicht op hoe je data wordt opgeslagen en verwerkt. Voor AVG-compliance, ISO-certificering of sector-specifieke eisen kan dit een dealbreaker zijn.
• Custom functionaliteit — Zodra je iets nodig hebt dat buiten de standaardblokken valt, ben je afhankelijk van plugins, extensies of custom code-injecties. En daarmee vervalt het hele voordeel van low-code.
• Versiebeheer en samenwerking — Meerdere developers tegelijk aan een project laten werken? Branching, code review, geautomatiseerd testen? Bij de meeste low-code platformen is dat een stuk lastiger dan bij echte code.

Wanneer low-code wél werkt

Ik wil niet de indruk wekken dat low-code per definitie slecht is. Er zijn scenario's waarin het prima past:

• Prototyping — Een idee snel visueel maken om te valideren bij klanten of investeerders. Daarna gooi je het weg en bouw je het goed.
• Simpele websites — Een landingspagina of portfoliosite zonder complexe functionaliteit. Hoewel je dan ook kunt afvragen of een simpele HTML-site niet goedkoper en sneller is.
• Interne quick-wins — Een simpel formulier of dashboard dat door één persoon wordt gebruikt en geen bedrijfskritische data bevat.
• MVPs met een deadline — Als je snel de markt wilt testen en bereid bent om later opnieuw te bouwen, kan low-code je weken schelen.

Maar let op: in al deze gevallen geldt dat het een tijdelijke oplossing is. Het probleem ontstaat wanneer die tijdelijke oplossing permanent wordt.

Low-code is uitstekend geschikt als prototype-tool. Het wordt problematisch zodra je er je bedrijf op bouwt.

De echte kosten over vijf jaar

Laten we een concreet voorbeeld doorrekenen. Je bouwt een klantportaal met een low-code platform:

• Jaar 1 — Licentie €300/maand, plus je eigen tijd om te bouwen: €3.600 + uren.
• Jaar 2 — Platform verhoogt de prijs (gebeurt regelmatig): €400/maand. Je wilt features die niet standaard kunnen, dus huur je een specialist in: €5.000 extra.
• Jaar 3-5 — De kosten stabiliseren rond €500/maand. Maar je organisatie groeit, je hebt meer gebruikers, meer data, meer functionaliteit nodig. De kosten lopen op naar €700-800/maand.

Na vijf jaar heb je €30.000 tot €50.000 uitgegeven. En je bezit niets. Geen code. Geen eigenaarschap. Geen mogelijkheid om te vertrekken zonder alles opnieuw te bouwen.

Voor datzelfde bedrag had je maatwerk software kunnen laten bouwen die je volledig bezit, die je kunt hosten waar je wilt, en die je kunt laten onderhouden door elke developer die de programmeertaal beheerst.

Het migratie-dilemma

De pijnlijkste situatie ontstaat wanneer je na jaren op een low-code platform tot de conclusie komt dat je moet migreren. Want dan betaal je dubbel:

1. Je betaalt voor de nieuwe oplossing — De maatwerk software die je alsnog laat bouwen.
2. Je betaalt voor de migratie — Het overzetten van data, het herinrichten van workflows, het opnieuw trainen van medewerkers.
3. Je betaalt de licentie door — Want tijdens de migratie draait je oude platform gewoon door. Die overlap kost je maanden aan dubbele kosten.

Hoe langer je wacht, hoe duurder de migratie. Het is een klassiek lock-in-patroon: elke maand dat je blijft, maakt vertrekken kostbaarder.

Onze kijk hierop

Wij bouwen geen low-code oplossingen. Niet uit principe, maar uit ervaring. We zien regelmatig organisaties die vastzitten op een platform dat niet meer meegroeit, die maandelijks forse bedragen betalen voor functionaliteit die ze maar voor een deel gebruiken, en die ontdekken dat migreren duurder is dan destijds meteen goed bouwen.

De initiële investering in maatwerk is hoger; dat klopt. Maar je krijgt er eigenaarschap voor terug. Je hebt code die je begrijpt, die op open technologie draait, en die je kunt laten onderhouden door elke gekwalificeerde developer. Geen lock-in, geen onvoorspelbare licenties, geen leverancier die jouw toekomst bepaalt.

Overweeg je nu een low-code platform, of zit je er al op en merk je de beperkingen? Dan is een gesprek over je opties altijd vrijblijvend. Soms is low-code prima. Maar als het niet meer past, helpen we je graag naar een oplossing die dat wel doet.